సిహెచ్ వి ప్రభాకర్ రావు, సీనియర్ జర్నలిస్ట్, 93915 33339
pరఒ. నాగేశ్వర్ చేసిన వ్యాఖ్యలు, వాటిపై పవన్ కళ్యాణ్ అభిమానులు, జనసేన పార్టీ నాయకుల తీవ్ర ప్రతిస్పందనలు, తరువాత కేసులు, ప్రెస్ క్లబ్ సమావేశాలు -ఇవన్నీ కలిపి చూస్తే ఇది సాధారణ మీడియా వివాదం కాదని స్పష్టమవుతుంది. ఈ ఘటనలో తెలంగాణ భావోద్వేగం, ఆంధ్ర రాజకీయ ఆధిపత్య చరిత్ర, సోషల్ మీడియా ట్రోలింగ్ సంస్కృతి, ప్రస్తుత కూటమి రాజకీయాలు అన్నీ ఒకేసారి కలిసిపోయాయి.
ఈ వివాదానికి తక్షణ కారణం ఏమిటంటే — ప్రధాని నరేంద్ర మోడి హైదరాబాద్ వచ్చిన సందర్భంలో చంద్రబాబు నాయుడు ఇంటికి వెళ్లడం, శస్త్రచికిత్స అనంతరం పవన్ కళ్యాణ్‌ను పరామర్శించడం వంటి పరిణామాల తరువాత, ప్రొఫెసర్ నాగేశ్వర్ తన విశ్లేషణలో “జగన్ అరెస్టు అంశంపై అమిత్ షాను ఆంధ్ర నాయకులు కలిశారనే సమాచారం తనకు ఉందని” వ్యాఖ్యానించడం. ఇది రాజకీయ విశ్లేషణా? లేక అంతర్గత సమాచారం ఆధారంగా చేసిన అంచనా? అనే చర్చ మొదలైంది.
అయితే ఈ వ్యాఖ్యలపై వచ్చిన ప్రతిస్పందన సాధారణ ఖండన స్థాయిలో ఆగలేదు. సోషల్ మీడియాలో వ్యక్తిగత దూషణలు, తెలంగాణ జర్నలిస్టులపై లక్ష్యిత దాడులు, కేసులు నమోదు అయ్యాయనే వార్తలు రావడం — ఇవి అంశాన్ని మరింత రాజకీయ రంగులోకి నెట్టాయి. దీనిపై నాగేశ్వర్ తరువాత స్పందిస్తూ, “తనకు వచ్చిన సమాచారం అంతర్గత వర్గాల నుంచే” అని చెబుతూనే, పవన్ కళ్యాణ్, నాగబాబు, నాదెండ్ల మనోహర్ ల విజ్ఞప్తి మేరకు వ్యాఖ్యలను ఉపసంహరించుకోవడం ఆసక్తికర పరిణామం.
ఇక్కడ ప్రధాన ప్రశ్న — ఒక రాజకీయ విశ్లేషకుడు రాజకీయ పరిణామాలపై వ్యాఖ్యానిస్తే, అది భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ పరిధిలోకా? లేక దానిని “కుట్ర”గా చూడాలా?
ప్రజాస్వామ్యంలో రాజకీయ విశ్లేషణ, అధికారాలపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేయడం, అంతర్గత రాజకీయ చర్చలను వెలుగులోకి తేవడం మీడియా, విశ్లేషకుల బాధ్యతలో భాగమే. ఒక వ్యాఖ్య తప్పయితే దాన్ని వాస్తవాలతో ఖండించవచ్చు. కానీ దానికి బదులుగా వ్యక్తిగత దాడులు, ట్రోలింగ్, ప్రాంతీయ గుర్తింపును లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ప్రారంభమైతే — అది భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛపై ఒత్తిడిగా మారుతుంది.
ఇక్కడే తెలంగాణ అంశం ముందుకు వచ్చింది. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమ చరిత్రలో ఒక ప్రధాన భావన — “ఆంధ్ర రాజకీయ, ఆర్థిక, మీడియా ఆధిపత్యం.” ఉమ్మడి రాష్ట్ర కాలంలో అధికార కేంద్రీకరణ, ఉద్యోగాలు, నీళ్లు, వనరులు, సినిమా-మీడియా రంగాలపై ఆధిపత్య భావన తెలంగాణలో బలమైన రాజకీయ చైతన్యాన్ని నిర్మించింది. అందుకే ఈరోజు కూడా తెలంగాణకు చెందిన జర్నలిస్టు లేదా మేధావిపై ఆంధ్ర రాజకీయ వర్గాల నుంచి దూకుడు కనిపిస్తే, కొంతమంది దాన్ని కేవలం వ్యక్తిగత వివాదంగా కాకుండా చారిత్రక ఆధిపత్యపు కొనసాగింపుగా చూస్తున్నారు.
అయితే దీనిని పూర్తిగా “తెలంగాణపై దాడి”గా మాత్రమే చూడడం కూడా సరళీకరణ అవుతుంది. ఎందుకంటే ఈ వివాదంలో ప్రాంతీయ భావోద్వేగంతో పాటు ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ సమీకరణలు కూడా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా జగన్ రాజకీయ భవిష్యత్తు, కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు, బీజేపీ-టీడీపీ-జనసేన సమీకరణం వంటి అంశాలు నేపథ్యంలో ఉన్నాయి.
జనసేన అధికార ప్రతినిధి కుసంపూడి శ్రీనివాస్ చేసిన వ్యాఖ్యలు — “ఇది జర్నలిస్టిక్ విశ్లేషణ కంటే రాజకీయ కుతంత్రంలా ఉంది” –అనే వాదన, ఈ వివాదాన్ని పూర్తిగా రాజకీయ కోణంలో చూడాలనే ప్రయత్నం. అంటే, నాగేశ్వర్ వ్యాఖ్యలను కేవలం విశ్లేషణగా కాకుండా, ఒక నిర్దిష్ట రాజకీయ కథనాన్ని నిర్మించే ప్రయత్నంగా చిత్రీకరించడం జరిగింది.
ఇక్కడ మరో ఆసక్తికర అంశం – హైదరాబాద్. తెలంగాణ ఏర్పడిన తరువాత కూడా హైదరాబాద్‌పై ఆంధ్ర రాజకీయ, వ్యాపార, మీడియా వర్గాల ఆసక్తి పూర్తిగా తగ్గలేదు. ఎందుకంటే హైదరాబాద్ కేవలం ఒక నగరం కాదు; అది ఆర్థిక, మీడియా, సినిమా, కార్పొరేట్ శక్తుల కేంద్రం. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులకు కూడా హైదరాబాద్‌తో చారిత్రక, ఆర్థిక, భావోద్వేగ సంబంధాలు ఉన్నాయి.
అందుకే కొంతమంది తెలంగాణ వాదులు, చంద్రబాబు నాయుడు ఇంకా హైదరాబాద్ రాజకీయ-ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం కొనసాగించాలని చూస్తున్నారని భావిస్తారు. ముఖ్యంగా పవన్ కళ్యాణ్ వంటి ప్రజాదరణ కలిగిన నాయకుడిని తెలంగాణలో కూడా ఒక రాజకీయ-సామాజిక ప్రభావ వేదికగా ఉపయోగించాలనే వ్యూహం ఉందని అనుమానిస్తారు. అయితే దీనికి ప్రత్యక్ష ఆధారాలు చాలా తక్కువ. ఇది ఎక్కువగా రాజకీయ అవగాహన, చారిత్రక అనుభవాల ఆధారంగా ఏర్పడిన అనుమానం.
అసలు ఈ అంశం ఎందుకు ఇంత సంక్లిష్టమైందంటే – ఇందులో మూడు భిన్నమైన సత్యాలు ఒకేసారి ఉన్నాయి:
మొదటిది, నాగేశ్వర్ చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయ విశ్లేషణ పరిధిలోకి వస్తాయి. ప్రజాస్వామ్యంలో అలాంటి చర్చలకు స్థలం ఉండాలి.
రెండవది, సోషల్ మీడియా కాలంలో రాజకీయ నాయకుల అభిమాన సంస్కృతి అత్యంత దూకుడుగా మారింది. విమర్శను సహించని పరిస్థితి ఏర్పడింది. అందుకే చిన్న వ్యాఖ్య కూడా భారీ ట్రోలింగ్‌కు దారితీస్తోంది.
మూడవది, తెలంగాణ-ఆంధ్ర విభజన కేవలం భౌగోళికం కాదు; అది చారిత్రక జ్ఞాపకాలు, ఆధిపత్య భయాలు, సాంస్కృతిక అస్థిత్వంతో ముడిపడి ఉంది. అందుకే ఏ చిన్న రాజకీయ ఘర్షణైనా ప్రాంతీయ కోణంలోకి జారిపోతుంది.
ఈ నేపథ్యంలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన విషయం ఏమిటంటే — భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ, ప్రాంతీయ ఆత్మగౌరవం, రాజకీయ విమర్శ — ఈ మూడింటినీ ఒకదానితో ఒకటి కలిపి చూడడం. ఒక జర్నలిస్టును విమర్శించవచ్చు; కానీ అతని ప్రాంతీయ గుర్తింపును లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ప్రమాదకరం. అదే విధంగా ప్రతి రాజకీయ విమర్శను “తెలంగాణపై దాడి”గా చిత్రీకరించడం కూడా చర్చను భావోద్వేగ స్థాయికి మాత్రమే పరిమితం చేస్తుంది.
ప్రస్తుతం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో రాజకీయాలు వ్యక్తుల చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి. అభిమాన సంస్కృతి, సోషల్ మీడియా యుద్ధాలు, ప్రాంతీయ అస్థిత్వ రాజకీయాలు కలిసి ఒక కొత్త రాజకీయ వాతావరణాన్ని నిర్మిస్తున్నాయి. అందుకే నాగేశ్వర్ వివాదం కూడా ఒక వ్యక్తి వ్యాఖ్యలకే పరిమితం కాకుండా — భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ, మీడియా స్వతంత్రం, తెలంగాణ అస్థిత్వం, ఆంధ్ర రాజకీయ ప్రభావం, కేంద్ర రాజకీయ వ్యూహాలు అన్నింటి కూడలిగా మారింది.
ఏమైనా, ఈ సంఘటన మొత్తానికి, తెలంగాణలో మళ్ళీ అ ప్రత్యేక పెట్టుబడిదారుల ఆధిపత్యనికి ప్రయత్నిస్తుందా అనే ప్రశ్న కూడా తలెత్తుతుంది. భారతీయులు ఎక్కడైనా నివసించ వచ్చు. కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్ కు హైదరాబాద్ లాంటి నగరం లేకపోవడం ఈ సమస్యకు కారణం. రాష్ట్రం ఏర్పడి 12 ఏళ్ళైనా, ఇప్పటి వరకు ఇలాంటి నగరానికి అంకురార్పణ జరగకపోవడం, అక్కడ ఉపాధి, పారిశ్రామిక అభివృద్ధి ఏమాత్రం ఆశాజనకంగా లేకపోవడం కూడా ఈ సందేహాలకు తావిస్తుంది.
చివరికి ఈ సంఘటన మనకు ఒక పెద్ద ప్రశ్నను మిగులుస్తుంది — ప్రజాస్వామ్యంలో రాజకీయ విశ్లేషణ చేసే హక్కు ఎంతవరకు సురక్షితం? ప్రాంతీయ భావోద్వేగాలు, రాజకీయ అభిమానాలు, అధికార ఒత్తిళ్ల మధ్య స్వేచ్ఛగా మాట్లాడే స్థలం క్రమంగా క్షీణిస్తున్నదా? అనే ప్రశ్న.
