దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో గత 20 రోజులుగా యువత సాగిస్తున్న ఆందోళనను కేంద్ర ప్రభుత్వం, దేశంలోని రాజకీయ పార్టీలు, ప్రజాస్వామ్యవాదులు అత్యంత గంభీరంగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇది కేవలం ఒక పరీక్షకు సంబంధించిన వివాదం కాదు. ఇది కేవలం ఒక మంత్రి రాజీనామా కోసం జరుగుతున్న ఉద్యమం కాదు. ఇది దేశంలోని కోట్లాది విద్యార్థులు, నిరుద్యోగ యువత, పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న కుటుంబాల గుండెల్లో పేరుకుపోయిన ఆగ్రహానికి ప్రతీక. ఎన్నో సంవత్సరాలు చదివి, కుటుంబాల ఆర్థిక భారాన్ని భరిస్తూ, భవిష్యత్తుపై ఆశతో పరీక్షలు రాస్తున్న యువతకు ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీ ఒక సాధారణ పరిపాలనా తప్పిదం కాదు—అది వారి జీవితాలపై జరిగే ప్రత్యక్ష దాడి.
ఒక విద్యార్థి ఒక పరీక్ష కోసం సంవత్సరాల పాటు సిద్ధమవుతాడు. తల్లిదండ్రులు తమ సంపాదనలోని ప్రతి రూపాయిని ఖర్చు చేస్తారు. యువత తమ యవ్వనాన్ని పుస్తకాల మధ్య గడుపుతుంది. చివరకు పరీక్షకు వెళ్లినప్పుడు ప్రశ్నపత్రం ముందే లీకైందని తెలిసితే, వారి శ్రమ మొత్తం ఒక్క క్షణంలో అర్థరహితమవుతుంది. పరీక్ష రద్దు చేసి మళ్లీ నిర్వహించడం ద్వారా ప్రభుత్వం తన బాధ్యతను ముగించుకోవచ్చు. కానీ విద్యార్థి కోల్పోయిన సమయం తిరిగి వస్తుందా? వయోపరిమితి దాటిపోయిన అభ్యర్థికి మరో అవకాశం వస్తుందా? మానసికంగా కుంగిపోయిన యువకుడి బాధను ఏ పరిహారం తీర్చగలదు? అందుకే ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీని చిన్న పరిపాలనా లోపంగా చూపించడం యువతను అవమానించడమే.
గత 20 రోజులుగా యువత చేస్తున్న నిరసనను ప్రభుత్వం చర్చల ద్వారా పరిష్కరించాల్సింది పోయి, పోలీసు బలంతో అణచివేయాలని ప్రయత్నిస్తే అది సమస్యను మరింత తీవ్రము చేస్తుంది. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రశ్నించే గొంతును లాఠీలతో కొట్టవచ్చు, అరెస్టులతో అడ్డుకోవచ్చు, నిర్బంధాలతో కొంతకాలం నిశ్శబ్దం చేయవచ్చు. కానీ ఆగ్రహాన్ని మాత్రం అణచివేయలేరు. ముఖ్యంగా తమ భవిష్యత్తు కోసం రోడ్డెక్కిన విద్యార్థులపై, యువతపై, మహిళా విద్యార్థులపై అమానవీయంగా వ్యవహరించడం ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు ఏమాత్రం గౌరవం తీసుకురాదు. తమ జీవితాలపై జరుగుతున్న అన్యాయానికి నిరసనగా నిలబడిన యువతను నేరస్తులుగా చూడటం పాలకుల రాజకీయ అహంకారానికి నిదర్శనం.
ప్రభుత్వం ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ఈరోజు ఢిల్లీలో రోడ్డుపై కూర్చున్న యువత ఏ ఒక్క పార్టీకి చెందినది కాదు. వారి చేతుల్లో కేవలం రాజకీయ జెండాలు లేవు—వారి చేతుల్లో తమ భవిష్యత్తుపై ఉన్న ఆందోళన ఉంది. వారి వెనుక నిరుద్యోగం ఉంది. పరీక్షల కోసం సంవత్సరాలుగా ఎదురు చూస్తున్న కుటుంబాల బాధ ఉంది. ఒకసారి పరీక్ష, మరోసారి లీకేజీ, ఇంకోసారి పరీక్ష రద్దు, మరోసారి నియామకాల్లో ఆలస్యం—ఇలా యువత జీవితాలను ఒక నిరంతర నిరీక్షణగా మార్చిన వ్యవస్థపై ఈ ఆగ్రహం సహజం.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ ప్రధానమంత్రి నివాసం వైపు నిరసనకు వెళ్లడం ఈ ఉద్యమానికి రాజకీయ మలుపు తీసుకొచ్చింది. ఇప్పటివరకు విద్యార్థులు, యువత ఆధ్వర్యంలో సాగుతున్న ఆందోళన ఇప్పుడు పార్లమెంటరీ రాజకీయాల కేంద్ర అంశంగా మారింది. ప్రతిపక్షం యువత సమస్యను పార్లమెంట్‌లో లేవనెత్తడం ప్రజాస్వామ్య బాధ్యతే. అయితే అదే సమయంలో ఒక జాగ్రత్త కూడా అవసరం. యువత బాధను కేవలం రాజకీయ పోరాటానికి ఆయుధంగా మార్చకూడదు. యువత ఉద్యమం ఏ ఒక్క పార్టీకి చెందినది కాదు. అది దేశంలోని ప్రతి నిరుద్యోగ యువకుడి సమస్య. అందువల్ల రాజకీయ పార్టీలు ఉద్యమానికి మద్దతు ఇవ్వాలి కానీ దాని అసలు స్వరూపాన్ని తమ రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం మలచకూడదు.
మరోవైపు, ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీకి బాధ్యత వహిస్తూ మంత్రి రాజీనామా చేయాలన్న డిమాండ్ కూడా తీవ్రంగా పరిశీలించాల్సిన అంశమే. ఒక మంత్రి రాజీనామా చేస్తే సమస్య అంతటితో ముగియదు. కానీ ఒక వ్యవస్థలో వరుసగా వైఫల్యాలు చోటుచేసుకున్నప్పుడు రాజకీయ బాధ్యత ఎవరో ఒకరు స్వీకరించాల్సిందే. బాధ్యత లేకుండా అధికారం కొనసాగితే, భవిష్యత్తులో తప్పిదాలు పునరావృతం కావడం సహజం. అందుకే మంత్రి రాజీనామా డిమాండ్ కేవలం రాజకీయ ప్రతీకారం కాదు; అది జవాబుదారీతనం కోసం చేస్తున్న డిమాండ్‌గా కూడా చూడాలి.
అయితే అసలు సమస్య ఒక మంత్రి రాజీనామాతో పరిష్కారం కాదు. దేశంలోని పరీక్షా వ్యవస్థ మొత్తాన్ని ప్రక్షాళన చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. ప్రశ్నపత్రాల తయారీ నుంచి ముద్రణ వరకు, రవాణా నుంచి పరీక్షా కేంద్రాల వరకు, ఫలితాల ప్రకటన నుంచి నియామకాల వరకు ప్రతి దశలో పారదర్శకత ఉండాలి. ప్రశ్నపత్రాల భద్రతను కాపాడలేని సంస్థలకు బాధ్యత అప్పగించడం, లీకేజీ జరిగిన తర్వాత కొంతమంది చిన్న ఉద్యోగులను అరెస్టు చేసి అసలు బాధ్యులను తప్పించుకోవడం ఇకపై ఆమోదయోగ్యం కాదు. ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీ వెనుక ఉన్న పూర్తి నెట్‌వర్క్‌ను బయటపెట్టి, రాజకీయ–అధికార సంబంధాలు ఉన్నా లేకపోయినా కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలి.
ప్రభుత్వం పార్లమెంట్‌లో చర్చకు సిద్ధమని చెప్పడం స్వాగతించదగిన విషయమే. కానీ చర్చ కేవలం అధికార–ప్రతిపక్షాల పరస్పర ఆరోపణలకే పరిమితమైతే యువతకు న్యాయం జరగదు. పార్లమెంట్‌లో ఒక సమగ్ర జాతీయ పరీక్షా సంస్కరణలపై చర్చ జరగాలి. ఎన్ని పరీక్షల్లో లీకేజీలు జరిగాయి? ఎంతమంది విద్యార్థులు ప్రభావితమయ్యారు? ఎన్ని పరీక్షలు రద్దయ్యాయి? బాధ్యులపై ఏ చర్యలు తీసుకున్నారు? భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ఘటనలు పునరావృతం కాకుండా ఏ శాశ్వత వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు? ఈ ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం స్పష్టమైన సమాధానం ఇవ్వాలి.
ఇక ఈ ఉద్యమం ఎటు దిశగా వెళ్తుందనేది ఇప్పుడు కీలకమైన ప్రశ్న. ప్రభుత్వం నిజాయితీగా చర్చలు జరిపి, యువత డిమాండ్లపై స్పష్టమైన కార్యాచరణ ప్రకటిస్తే ఉద్యమం పరిష్కార దిశగా వెళ్లవచ్చు. కానీ పోలీసు నిర్బంధాలు, లాఠీచార్జీలు, కేసులు, అణచివేతలతో ఉద్యమాన్ని ఆపాలని ప్రయత్నిస్తే పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోతుంది. ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీ సమస్యకు నిరుద్యోగం, నియామకాల ఆలస్యం, పరీక్షల రద్దు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల కొరత వంటి అంశాలు కలుస్తాయి. అప్పుడు ఇది ఒక పరీక్షకు సంబంధించిన ఉద్యమంగా ఉండదు. దేశవ్యాప్తంగా యువత అసంతృప్తికి కేంద్రబిందువుగా మారుతుంది.
ఈ ఉద్యమాన్ని రాజకీయ కళ్లద్దాలతో చూడటం దేశానికి ప్రమాదకరం. ప్రభుత్వం యువతను ప్రతిపక్ష కార్యకర్తలుగా చూడకూడదు. ప్రతిపక్షం యువతను కేవలం రాజకీయ అవకాశంగా చూడకూడదు. సమాజం కూడా యువత ఆందోళనను అర్థం చేసుకోవాలి. ఎందుకంటే ఈరోజు ప్రశ్నపత్రం లీక్ కావడం వల్ల నష్టపోయే విద్యార్థి కేవలం ఒక కుటుంబానికి చెందినవాడు కాదు—రేపటి దేశ నిర్మాణంలో భాగం కావాల్సిన ఒక ప్రతిభావంతుడైన పౌరుడు.
అందువల్ల ఢిల్లీలో జరుగుతున్న ఈ 20 రోజుల యువత ఉద్యమం ఒక హెచ్చరిక. ఇది పాలకులకు వ్యతిరేకంగా మాత్రమే కాదు—వ్యవస్థ వైఫల్యానికి వ్యతిరేకంగా వినిపిస్తున్న గళం. ఈ గళాన్ని అణచివేయడం సులభం కావచ్చు. కానీ దాని వెనుక ఉన్న అసంతృప్తిని పరిష్కరించడం మాత్రమే శాశ్వత మార్గం. యువతకు కావలసింది హామీలు కాదు—నమ్మకమైన పరీక్షా వ్యవస్థ. ప్రకటనలు కాదు—పారదర్శక నియామకాలు. పోలీసు బలప్రయోగం కాదు—ప్రభుత్వ బాధ్యత.
యువత భవిష్యత్తును ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీలకు బలిచేయలేరు. వారి కలలను వ్యవస్థ వైఫల్యాలకు అప్పగించలేరు. ఈరోజు ఢిల్లీలో వినిపిస్తున్న యువత గళాన్ని దేశం వినాలి. ఎందుకంటే ఆ గళం అణచివేయబడితే, రేపు అదే గళం మరింత పెద్దదై దేశవ్యాప్తంగా మార్మోగే ప్రమాదం ఉంది.
